Białko we krwi może przewidzieć skuteczność leczenia raka wątroby
Japońscy badacze z Osaka Metropolitan University sprawdzili, czy stężenie jednego białka we krwi pozwala ocenić, jak pacjenci z nieoperacyjnym rakiem wątrobowokomórkowym zareagują na terapię atezolizumabem z bewacyzumabem. U chorych z wysokim poziomem glipikanu-3 leczenie działało słabiej, a przeżycie było krótsze. Wyniki są obiecujące, ale na razie wymagają potwierdzenia w kolejnych badaniach.
Rak wątroby i brak wskaźników skuteczności leczenia
Według danych przytoczonych w publikacji rak wątroby był w 2022 roku szóstym najczęściej rozpoznawanym nowotworem na świecie i trzecią przyczyną zgonów nowotworowych. Około 90% przypadków to rak wątrobowokomórkowy (HCC). Gdy guza nie da się bezpiecznie usunąć operacyjnie, stosuje się leczenie systemowe, między innymi połączenie atezolizumabu i bewacyzumabu. Nadal brakuje jednak wskaźników, które pozwalałyby przewidzieć, kto skorzysta z niego najbardziej.
Zespół z Osaki przeanalizował dane 102 pacjentów leczonych tą terapią w jego ośrodku w latach 2020–2025. Porównano wyjściowe stężenie pełnej formy glipikanu-3 (FL-GPC3) we krwi z tym, jak leczenie zadziałało i jak długo chorzy przeżyli. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Scientific Reports”.
Co pokazały wyniki
Zależność była wyraźna w kilku miarach:
- kontrola choroby: u pacjentów, u których ją osiągnięto, wyjściowe stężenie FL-GPC3 wynosiło 10,8 pg/ml, a u pozostałych 26,7 pg/ml;
- czas do progresji: w grupie z wysokim stężeniem mediana przeżycia bez progresji choroby wyniosła 3,0 miesiąca, a w grupie z niskim 5,6 miesiąca;
- całkowite przeżycie: mediana wyniosła 13,7 miesiąca w grupie z wysokim stężeniem i 25,8 miesiąca w grupie z niskim.
Autorzy uznają więc, że wyjściowy poziom FL-GPC3 wiąże się z wynikami leczenia i może być nieinwazyjnym markerem do oceny ryzyka. Badanie krwi byłoby przy tym prostsze i mniej obciążające niż pobieranie próbek tkanki guza.
Ważne zastrzeżenia
To wstępne wyniki z jednego ośrodka i grupy 102 osób. Sami autorzy zaznaczają, że przed zastosowaniem w praktyce klinicznej trzeba je potwierdzić w niezależnej, zewnętrznej grupie pacjentów. Na razie nie jest to więc test, który może wpływać na decyzje o leczeniu.
Co to oznacza dla polskiego pacjenta
Badanie nie dotyczy bezpośrednio polskich procedur ani refundacji i nie zmienia obecnych zasad leczenia. Pacjenci z rakiem wątroby nie powinni oczekiwać, że lekarz zleci takie oznaczenie już teraz. O wyborze terapii nadal decyduje zespół onkologiczny na podstawie stanu chorego, zaawansowania nowotworu i aktualnych zaleceń.
Praktyczne znaczenie tej pracy leży w kierunku badań. Gdyby kolejne analizy, także z innych krajów, potwierdziły rolę glipikanu-3, lekarze mogliby szybciej wskazywać chorych, u których standardowa terapia ma mniejsze szanse powodzenia. Można by wtedy wcześniej rozważyć intensywniejszą kontrolę albo inne podejście do leczenia. Wszystko to pozostaje na razie hipotezą, a nie gotowym rozwiązaniem.
Źródło: Medical Xpress – „Predictive biomarker for liver cancer associated with survival outcomes, effectiveness of systemic therapy”
